واسنوک
واسونك نوعي ترانه است كه در مجالس عروسي و شادماني، بيشتر به وسيله خانمها خوانده ميشود. معمولاً زن خواننده، همراه با خواندن دايره هم ميزند. مدعوين گاهگاهي «كِل» ميكشند و بدين ترتيب شادي و احساسات خود را بروز ميدهند.
مضمون واسونكها عشق، آرزو، محبت و همياري مادران و خواهران نسبت به داماد است. واسونكها بيشتر به صورت تكبيت يافت ميشوند اما به صورت دوبيتي هم كموبيش موجود است.
در بعضي از نقاط فارس، به واسونك، واسينك، بيت، سرود، سيري و سور SORU هم ميگويند.
واسونكها در مراحل مختلف عروسي خوانده ميشود. از جمله، برنج پاك كردن، رخت برون، حنابندان، حمام رفتن عروس و داماد، گيسبافون (گيسبافتن)، حجله بستن، عقدكنان و...
تعدادي از اين واسونكها را كه با طنز همراهند ميخوانيد:
پاشُو جونم، پاشُو عمرم اينجا، اونجا بهتره
كلّه سنگين، خونه رنگين، صدوبيست تا نوكره
عروس جواب ميدهد:
پا نميشم، پا نميشم خونه بابام بهتره
دولت بابام زياده، همنشينم مادره
***
اين هم روايتي ديگر از اين واسونك:
گل وَري چادر به سر كن هواي رفتنه
من نمييام، من نمييام خونة بابام بهتره
خونه بابام نون و پِسّه ميخورم
خونه شوور نون و غصه ميخورم
***
سرزنش و شماتت هم در عروسيها هست. در اين واسونك، زياديِ سن عروس را به مسخره ميگيرند:
يه عروسي توي حجله صد و پنجاه سالشه
سوريها گوييد مبارك عهد نادر يادشه
***
معمولاً در هر عروسي عدهاي به عناوين مختلف ناراضي هستند و سالها همچنان گِلِگي ميكنند.
ايل بالا، ايل دومَن يه بُزيمون گم شده
ما كه خورديم آش عيشت دست و پامون شل شده
***
راه بوشهر دور و دور، آب بوشهر شور، شور
ما آورديم خانم عروس چشم دشمن بشه كور
***
عروسخانم رفته حمام، گوشوارش افتاده بود
پُرس كنيد و جُست كنيد، آقا داماد ديده بود
داماد در جواب ميگويد:
ديدمش، من ديدمش، در لاي گُل پيچيدمش
جون باباش، جون ننهش تا نياد نميدمش
این یک کلاس مجازی انسان شناسی فرهنگی است که با رهبری و سرپرستی جناب دکتر نعمت الله فاضلی اداره میشود.در این وبلاگ گزارشات و مطالب مربوط به این درس به ثبت خواهد رسید..با امید به موفقیت شما دوستان عزیز...